Bakan Kacır duyurdu: Yerli yapay zekâ modeli BİLGE geliyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki çalışmaları, teknoloji yatırımları ve güvenli yapay zekâ kullanımına ilişkin hedefleri hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Yapay zekânın insanlık tarihinde önemli bir dönüşüm yarattığını belirten Kacır, bu teknolojilerin yalnızca teknik kapasiteleriyle değil, insan kararları ve sorumlulukları üzerindeki etkileriyle de ele alınması gerektiğini söyledi.

Yapay zekâ sistemlerinin giderek daha fazla özerklik kazandığına dikkat çeken Kacır, "Yetkiyi yapay zekâya devredebiliriz ancak sorumluluğu devredemeyiz." ifadelerini kullandı.

Yapay zekâ kaynaklı dezenformasyon uyarısı

Yapay zekânın sunduğu fırsatların yanı sıra güvenlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik alanlarında yeni riskler oluşturduğunu belirten Kacır, özellikle yapay zekâ tarafından üretilen dezenformasyonun toplumsal güveni ve kurumların itibarını tehdit ettiğini ifade etti.

Küresel yapay zekâ sektöründe kaynakların belirli şirketlerde yoğunlaştığına işaret eden Kacır, 2025 yılında önde gelen yapay zekâ modellerinin yüzde 90'ından fazlasının özel sektör tarafından geliştirildiğini, küresel yapay zekâ işlem gücünün yaklaşık yüzde 70'inin ise beş şirketin kontrolünde bulunduğunu aktardı.

82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ eğitimi

Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki insan kaynağını geliştirmeye yönelik çalışmalarına da değinen Kacır, bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerileri kazandırıldığını bildirdi.

TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü aracılığıyla bilimsel araştırmaların sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturulduğunu belirten Kacır, ulusal süper bilgisayar altyapısından 9 bin araştırmacının yararlandığını açıkladı.

Ayrıca Avrupa'daki süper bilgisayarlarda araştırmacı ve girişimcilere 100 milyon dolar değerinde ücretsiz işlem kapasitesi sağlandığını kaydetti.

2030 için 10 milyar dolarlık yatırım hedefi

Türkiye'nin 2030 Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında önemli hedefler belirlediğini açıklayan Kacır, 2030 yılına kadar 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı kazandırılmasının amaçlandığını söyledi.

Plan kapsamında 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve farklı sektörlerde bu teknolojileri kullanabilecek 100 bin profesyonel yetiştirilmesi hedefleniyor.

Kacır ayrıca en az 2 bin kamu veri setinin araştırmacı ve girişimcilerin erişimine açılacağını, Türkiye'nin veri merkezi kapasitesinin ise 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarılmasının planlandığını belirtti.

Veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapısına özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırım kazandırılması hedefleniyor.

Türkçe yapay zekâ modeli BİLGE yakında kullanıma açılacak

Türkiye'nin yerli yapay zekâ çalışmalarında önemli adımlardan biri olarak gösterilen BİLGE modeli hakkında da bilgi veren Kacır, Türkçe büyük dil modelinin ilk sürümünün çok yakında geliştiricilerin kullanımına sunulacağını duyurdu.

Modelin girişimler, araştırmacılar ve şirketler tarafından yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesinde kullanılmasının hedeflendiğini belirten Kacır, Türkiye'nin kendi yapay zekâ yetkinlikleri üzerinden yerli uygulamaların geliştirilmesine imkân sağlanacağını ifade etti.

Yapay Zekâ Etik Kurulu kurulacak

Yapay zekâ teknolojilerinin güvenli kullanımına yönelik düzenlemelerin de gündemde olduğunu belirten Kacır, sistemlerin risk seviyelerine göre farklı yükümlülüklere tabi tutulacağını açıkladı.

Yüksek riskli yapay zekâ uygulamalarında daha güçlü güvenlik önlemleri ve insan gözetimi sağlanması planlanıyor. Girişimcilerin yeni teknolojileri belirli kurallar çerçevesinde test edebilmesi için düzenleyici deneme alanları oluşturulması da hedefleniyor.

Kacır, kişisel verilerin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği gibi konularda rehberlik yapacak Yapay Zekâ Etik Kurulunun kurulacağını da bildirdi.