SUDE ÖĞÜTÇÜ

BİR DİYETİSYENE SORSAK: ŞOK DİYETLERLE HIZLI KİLO VEREBİLİR MİYİM?

Ne kadar zaman geçerse geçsin, hızlı kilo verme konusu hep konuşuluyor. Yeni trendler ortaya çıkıyor (bilimsel kanıtı sınırlı olan, bir dönem birçok kişi tarafından uygulanıp sonra unutulan, bazıları sağlık açısından risk taşıyan uygulamalar). Bireylerin diyetisyene başvurma nedenlerinden başlıcaları hızlı kilo vermek olabiliyor.

SUDE ÖĞÜTÇÜ

“Düğüne yetişeceğim”, “Şu elbiseyi giyeceğim”, “Özel günüm var, şu kadar sürede şu kadar kilo vermek istiyorum.” Belli bir süre ve o süre içinde verilmek istenen belli bir kilo oluyor. Ama bu hedefleri belirlerken her hedefin gerçekçi olup olmadığını o an değerlendiremeyebiliyoruz.

Özellikle bir diyetisyene gidildiğinde, diyetisyeniniz size (size uygun olan porsiyonlarda) yemek yediriyor, siz yemek yiyerek kilo veriyorsunuz ve aç kalmıyorsunuz. Bazen bu durum, diyetisyene ödediğiniz ücreti bile sorgulatabiliyor. “Acaba doğru mu yapıyorum? Doğru diyetisyene mi gidiyorum? Ben aç kalmadan nasıl bu kiloyu verdim?” diye düşünenler olabiliyor. Çünkü kilo vermenin aç kalınacak bir süreç olduğunu düşünebiliyorlar veya bu böyle kodlanmış olabiliyor. Ne kadar aç kalırlarsa o kadar kilo vereceklerine, o açlığa ne kadar dayanırlarsa o kadar iradeli olduklarına inanılabiliyorlar.

Öte yandan karşılaştığım bir tablo daha var. Daha önce farklı sağlık profesyonelleriyle çalışmış, farklı diyetler denemiş kişiler : “Hocam, çok aç kalarak kilo vermeye çalıştım. Enerjim yetmedi, kendimi çok halsiz hissettim. O kadar aç kaldım ki günün sonunda ya da süreci bıraktığımda her şeyi yemek istedim.” Sonra birlikte çalışmaya başladığımızda “İyi ki hocam, aç kalmadan da süreci yönetebiliyorum” diyenler de oluyor.

Meslekte iki durumla da karşılaştım. Herkes için söylemiyorum ama bu örneklerde başta sorulan soru aynı. “Nasıl hızlı kilo verebilirim?” Hızlı kilo verme vaadiyle karşımıza çıkan yöntemlerden biri detoks diyetleri, diğeri de şok diyetler. Bu iki uygulama birbirinden farklı. Bugün şok diyetleri konuşacağız, sonra detoks diyetlerini inceleyeceğiz.

Şok Diyet Nedir? 

  •  Çok kısa sürede hızlı kilo vermek amacıyla enerji alımını aşırı kısıtlayarak kilo kaybı sağlamaya dayanmaktadır
  •  3–7 gün uygulanabilir. Bazı örneklerde iki hafta veya daha uzun süre uygulanabilmektedir. 
  • Uygulama şekli genellikle yumurta diyeti, çorba diyeti gibi tek tip besine ağırlık veren uygulamalar ya da enerji alımının çok düşük tutulduğu programlardır.

Şok Diyetlerin Riskleri Nelerdir?

Şok diyetlerle kısa sürede tartıda bir düşüş görebiliyoruz. Bu süreçte kas kaybı yaşanabiliyor, bazal metabolizma hızı düşebiliyor. Diyeti bıraktığımızda verdiğimiz kiloyu geri alabiliyor, hatta bazen başladığımız kilonun üzerine çıkabiliyoruz. Kilo verme ve geri alma tekrarlandığında buna yo-yo etkisi diyoruz. O yüzden tartıda kısa sürede gördüğümüz düşüşü değerlendirirken bu riskleri de hesaba katmamız gerekiyor. Çok kısa sürede hızlı kilo vermek safra kesesinden taş oluşum riskine arttırabiliyor.

Yukarıda bahsettiğim gibi, kendimizi çok kısıtlıyoruz, mümkün olduğunca az yemeye çalışıyoruz. Gün boyu bu açlığı sürdürmek zorlaştığında da günün sonunda bir anda birçok şey yemek isteyebiliyoruz. Bütün gün aç kalıp gece saatlerinde yemek yemeye çalıştığımızda, hızlıca enerji almak için elimizin altındaki paketli besinlere yönelebiliyoruz. Sağlıklı beslenmek ve kilo vermek için başladığımız bu süreçte, bir süre sonra uygulamakta zorlandığımız bir beslenme düzeninin içinde kalabiliyoruz.

Hep söyleniyor, belki size klişe gibi gelecek ama beslenme düzenimizin sürdürülebilir olması gerekiyor. Sürdürülebilir bir beslenme düzeni derken benim kastettiğim, hep aynı olan ve rutin olan değil. Farklı besinlere ve farklı yemeklere öğünlerimizde yer açmak. Sağlıklı seçenekleri çeşitlendirmek, damak zevkimize ve günlük hayatımıza uyanlarını bir araya getirip hayatımıza katmak.

Şok diyetlerle hızlı kilo veriliyor gibi görünse de bu diyetler kalıcı kilo kaybı sağlamaz. Kısa sürede sonuç almaya çalışırken çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Böyle bir diyetin sizin için uygun olup olmadığı ve eşlik eden bir hastalığınızın bulunup bulunmadığı değerlendirilmeden bu tür diyetler uygulanmamalıdır ve bu diyetle uygulanmamalıdır. 

Sosyal medyada bu diyetleri yapan pek çok kişiyi görünce “Herkes yapıyor, demek ki makul bir yöntem” diye düşünebiliyoruz. Bir de aç kalmayı iradenin göstergesi olarak görebiliyoruz. Ama bir diyeti birçok kişinin uygulaması onu sizin için uygun hale getirmez. Açlığa ne kadar dayanabildiğiniz de verdiğiniz kiloyu koruyabileceğinizi göstermez.

Aşçı annemin tarifine geçerken annemin tarifine geçelim. Burada “üç günlük kür”, “zayıflama iksiri”, “bir haftalık detoks” ya da “şok diyet” diye sunulan bir liste veya tarif görmeyeceksiniz. Çünkü bu tür vaatlerin bilimsel dayanağı yok. Belki böyle bir başlık daha çok okunur, daha çok izlenir. Ama benim amacım bilimsel bilgiyi doğru anlatmak.

Kültürümüzdeki yemekler, lezzetlerimiz çok kıymetli. Bu yemekleri yiyerek de kilomuzu koruyabilir, sağlıklı, fit ve mutlu kalabiliriz. Yeter ki doğru pişirme yöntemini kullanalım, porsiyonumuzu ve öğün saatimizi ayarlayalım. Yeter ki sağlığımıza ve enerji ihtiyacımıza, ihtiyaçlarımıza uygun beslenelim.

BELUGA MERCİMEKLİ KABAK SANDAL

TARİFİ

Malzemeler

  • 1 fincan haşlanmış beluga mercimeği
  • 1 orta boy soğan, 1 orta boy kırmızı biber
  • Biraz tuz ve dilediğiniz baharatlar
  • 1 orta boy domates ve 1 tatlı kaşığı domates salçası
  • 1 diş sarımsak
  • 1 yemek kaşığı zeytinyağ

Tarif

  • Beluga mercimeğini yıkayınız. Üzerini örtecek kadar su ekleyip oda sıcaklığında 2 saat bekletiniz. Suyunu süzünüz ve 1 ölçü mercimeğe 3 ölçü su ekleyerek suyunu çekene kadar haşlayınız.
  • Kabakları yıkayınınız, ortadan ikiye kesiniz. Kabakların içlerini çıkarınız. Bunları başka bir tarif için saklayınız. Sonra kabakları haşlayınız 
  • Soğanı tavaya alınız. Yağ eklemeden, kısık ateşte kendi suyuyla yumuşayana kadar soteleyiniz.
  • Sırasıyla kırmızı biberi, domatesi, salçayı, haşlanmış mercimeği,  sarımsağı, zeytinyağını, tuzu ve dilediğiniz baharatları ekleyerek iç harcı pişiriniz.
  • Kabakları iç harçla doldurunuz ve fırınlayınız.

Afiyet Olsun!


Tarif: Şef Çiğdem Öğütçü


SUDE ÖĞÜTÇÜYAZAR