Rize’de Gastronomi Günleri’ne Horonlu Sıfır Atık Desteği

Yöresel lezzetler aynı sofrada buluştu

Rize’nin gastronomi zenginliğini ve üretim kültürünü tanıtmak amacıyla düzenlenen GastronomiRize 2026, 8-11 Ekim tarihleri arasında gerçekleştiriliyor. Etkinliğin ilk gününde kentin 12 ilçesinden derlenen 100’ün üzerinde yöresel yemek sergilendi. Gastronomi; kültürel mirasın yanı sıra iklim, sağlık, sürdürülebilir üretim ve çevrenin korunması başlıklarıyla da ele alındı.

Festivalde öne çıkan etkinliklerden biri, “İklim İçin Horon” oldu. Gençlerin öncülüğünde gerçekleştirilen etkinlikte katılımcılar, çay ve çay bardağı teması etrafında bir araya gelerek sıfır atık ve iklim değişikliği konusunda farkındalık oluşturdu.

Horon aracılığıyla verilen mesajda, toprağın, suyun ve gıdanın korunmasının ortak bir sorumluluk olduğu vurgulandı. Etkinlik, Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi’nin kaynakları verimli kullanma ve atıkları azaltma hedefleriyle de örtüştü.

Çevre dostu üretim ve tüketim öne çıktı

Festival kapsamında “İklim ve Çevre Dostu Rize” yaklaşımı doğrultusunda çeşitli uygulamalara dikkat çekildi. Atıkların ayrıştırılması, kompost çalışmaları, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ve yerel, mevsimsel ürünlerin tercih edilmesi öne çıkan konular arasında yer aldı.

Gıda israfının önlenmesiyle su ve toprağın korunması da etkinliğin temel mesajları arasında bulundu. Böylece yöresel mutfağın yalnızca lezzetlerden ibaret olmadığı, doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir yaşamla da yakından ilişkili olduğu vurgulandı.

100’ü aşkın tarif kültürel miras olarak sergilendi

Festivaldeki yemek sergisinin temelini, Rize’nin geleneksel mutfak kültürünü kayıt altına almak amacıyla yürütülen çalışmalar oluşturdu. 2024’te başlayan saha araştırmalarıyla aile sofralarında kuşaktan kuşağa aktarılan tarifler derlendi. 2025’te sınıflandırılan tarifler, şefler ve tarif sahipleriyle yeniden hazırlandı.

Bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkan “Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü” kitabındaki tariflerden 100’ü aşkın yemek festival alanında yeniden yapılarak ziyaretçilere sunuldu.

Çalışma, yemek tariflerinin yanı sıra Rize’nin tarımını, bitki bilgisini, hayvancılığını, balıkçılığını ve geleneksel saklama-pişirme yöntemlerini de kayıt altına alan kapsamlı bir kültürel envanter niteliği taşıyor.

Çaydan geleneksel üretime uzanan etkinlikler

Rize’nin ekonomik ve kültürel kimliğinin önemli parçalarından çay da festivalin öne çıkan başlıklarından biri oldu. Çayın bahçeden fabrikaya uzanan üretim süreci, doğru demleme yöntemleri ve gastronomideki kullanım alanları ele alındı. Tadım etkinlikleri ve demleme atölyeleri düzenlenirken iklim değişikliğinin çay üretimine etkileri de değerlendirildi.

Festival programında horon, tulum, şiir, arıcılık ve el sanatlarının yanı sıra geleneksel üretim yöntemlerine yönelik atölyeler de yer aldı. Sepet örme, sirke yapımı, mısır soyma, hamsi tuzlama, pepeçura ve paça hazırlama etkinlikleriyle kültürel mirasın çocuklara ve gençlere aktarılması amaçlandı.

150’den fazla kadın üretici katıldı

Etkinlikte kadın emeği ve yerel üretim de geniş yer buldu. Rize’nin farklı ilçelerinden 150’yi aşkın kadın, yöresel yemeklerini, el işi ürünlerini ve geleneksel üretim bilgilerini ziyaretçilerle paylaştı.

Tariflerden turşu ve reçel yapımına, ekmek üretiminden geleneksel saklama yöntemlerine kadar uzanan bilgi birikimi, kadın üreticilerin katkısıyla yeniden görünür hale geldi. Festival, bu birikimin kültürel değerinin yanı sıra ekonomik fırsatlara da dönüşmesine katkı sunmayı hedefledi.

Başkan Rahmi Metin: “Yaşayan bir miras”

Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, GastronomiRize’nin yalnızca bir yemek festivali olmadığını, kentin üretim kültürünü ve tarihsel birikimini geleceğe taşımayı amaçladığını belirtti.

2024’te başlayan saha araştırmalarından 2025’teki tasnif ve uygulama çalışmalarına, 2026’da tariflerin yeniden hazırlanmasına uzanan sürecin önemine dikkat çeken Metin, “Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü” kitabının aynı zamanda kentin kültürünü belgeleyen bir çalışma olduğunu vurguladı.

GastronomiRize 2026, yöresel lezzetleri çevre bilinci, sağlıklı beslenme, kadın emeği ve geleneksel üretimle bir araya getiriyor. “Sofrada Yaşayan Miras” temasıyla düzenlenen etkinlikte horon iklim için oynanırken, Rize’nin mutfak kültürünün ve doğal kaynaklarının gelecek kuşaklara aktarılması mesajı öne çıkıyor.