TEDMEM’den lise mezunlarına “Yapay Zekâ Ehliyeti” önerisi

Türk Eğitim Derneği’nin düşünce kuruluşu TEDMEM, “Eğitimde Yapay Zekâ: Küresel Eğilimler ve Türkiye için Politika Önerileri” başlıklı raporunu yayımladı. Raporda, Türkiye’de yapay zekâ kullanımının gençler arasında yaygınlaştığına dikkat çekilirken, eğitim sistemine yönelik çeşitli öneriler sunuldu.

Rapora göre Türkiye’de yapay zekâ kullanan her 10 kişiden 4’ü 25 yaşın altında bulunuyor. Gençlerin yapay zekâyı yalnızca ödev ve sunum gibi akademik amaçlarla değil, duygusal destek almak, kaygı ve üzüntülerini paylaşmak için de kullandığı belirtildi.

TEDMEM, bu durumun düşünme ve analiz süreçlerinin yapay zekâya devredilmesi ile gençlerin duygusal ihtiyaçlarını teknoloji üzerinden karşılaması gibi riskler oluşturabileceği değerlendirmesinde bulundu. Raporda ayrıca kişilerin dijital ayak izleri üzerinden sınıflandırılması ve yönlendirilmesine ilişkin “dijital diktatörlük” uyarısı yapıldı.

Yapay zekâ politikalarının ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğine de değinilen raporda Çin, Singapur, ABD, Japonya, Hindistan, Güney Kore ve İsveç’teki uygulamalar karşılaştırıldı.

Yapay Zekâ Ehliyeti önerisi

TEDMEM, gençlerin yapay zekânın sınırlarını ve hatalı bilgi üretme ihtimalini değerlendirme konusunda zorlanabildiğine dikkat çekerek, yalnızca yapay zekâ okuryazarlığının yeterli olmayacağını belirtti.

Bu kapsamda, teknolojiyi güvenli, etik ve öz denetimli şekilde kullanabilen öğrencilere lise mezuniyetinde “Yapay Zekâ Ehliyeti” verilmesi önerildi. Modelin öğrenciler, öğretmenler ve okul yöneticileri ile üniversiteler ve akademisyenleri kapsayan üç aşamalı bir yapıda oluşturulması gerektiği ifade edildi.

Raporda ayrıca yapay zekâ kullanımına yönelik hukuki düzenlemelerin oluşturulması, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve gençlerin etkileşim verilerinin kullanımına ilişkin kuralların netleştirilmesi istendi.

TEDMEM, yapay zekâ çağında geleneksel ödev merkezli değerlendirme yöntemlerinin de yeniden ele alınmasını önerdi. Ev ödevlerinin azaltılması, yazma çalışmalarının sınıf ortamında yapılması ve sözlü anlatım ile münazara gibi etkinliklerin değerlendirmedeki payının artırılması gerektiği belirtildi.

Raporda Türkiye’de 33 üniversitede yapay zekâ lisans programı bulunduğu ve bu programlarda 221 öğretim elemanının görev yaptığı bilgisi de paylaşıldı. Yapay zekâ dönüşümünün başarılı olabilmesi için teknoloji yatırımlarının yanı sıra nitelikli öğretmenlere, akademik kapasiteye ve sürekli mesleki gelişime ihtiyaç olduğu vurgulandı.