islami sohbet almanya sohbet sohbet siteleri mobil sohbet bets10 giriş
11 Ağustos 2025 - Pazartesi

KAPİTALİZM DEDİKLERİ BU OLSA GEREK

KAPİTALİZM DEDİKLERİ BU OLSA GEREK

Yazar - ÖNDER GÜZELARSLAN
Okuma Süresi: 7 dk.
ÖNDER GÜZELARSLAN

ÖNDER GÜZELARSLAN

info@aktuelgazete.com - 02126647132
Google News

Temeli 16. yüzyıla dayanan kapitalizm yaygın olarak üretim araçlarının özel mülkiyete dayandığı ve kâramacıyla işletildiği bir ekonomik sistem olarak tanımlanır. Yalnızca sermaye sahibi olmak yeterli değil, aynı zamanda bu sermayeyi üretim sürecine dahil ederek gelir elde etmeye çalışma gayretidir kapitalizm. Biz kısaca kâr maximizasyonu organizasyonu diyebiliriz kapitalizme. Kapitalist ise kapitalizmi uygulayan kişi, yani kapitali, sermayeyi elinde bulunduran kişidir. 

Kapitalizmde serbest piyasa kuralları geçerlidir. Her şey arz ve talebe göre şekillenir. Kapitalizmde bir tarafta üretim sürecinde yer alan ve sermayeyi yönlendirensermayedar ile bu sermayedarın kurduğu işletme de çalışan işçiler vardır. Kapitalist sistem içinde yer alanbüyük sermaye sahipleri zamanla gittikçe daha fazla güç kazanarak ciddi gelir dağılımı adaletsizliğine sebep olabildikleri gibi yeterli sermaye birikimine sahip olmayan bireyler zamanla sistemin içinde fırsatlara erişemediği için kaybolup gidebilirler. Kâr peşinde koşan kapital sahibi kapitalin gücüyle eğer kendisi frenlenmezse bazen çevreyi tahrip edici tabiat kaynaklarını da hor kullanıcı yollara tevessül edebilir. Bir de serbest piyasa şartlarında yeterli denetim de sağlanamazsa kapitalizm vahşiliğe doğru yol alır.

Bu girizgahtan sonra kapitalizm işte bu dedirten bir olayı zikretmeye çalışacağım.    Geçen haftalarda İstanbul’dan İzmir’e giderken yeni yapılan özel, paralı otoyolu kullandık. Bursa’yı geçtikten sonra Karacabey’e gelmeden Muratlı bölgesinde bulunan bir tesis de kahvaltı etmek için durduk. Kahvaltı servisinin ilginç olduğu mekânda önce ödeme yapıyorsunuz ardından garsonlar ödeme fişinize göre size servis yapıyor. Çok fazla müşteri olmamasına rağmen epeyce bekledikten sonra sipariş ettiğimiz daha doğrusu ödemesini yaptığımız kahvaltı menüsü masamıza geldi. Kahvaltımızı tam bitireceğimiz sırada orta yaşlarda bir bayan yanaştı masamıza, yakasında adı soyadı yazan bir şey vardı tam ne olduğunu anlamadım bayana buranın sahibi siz misiniz? diye sordum. Hanımefendi mutfak görevlisi olduğunu söyleyerek anlatmaya devam etti. “Bulunduğunuz bu yer Muratlı köyü ben bu köydenim. Köyümüz Karacabey’e bağlı, tesisin olduğu yerde benim tarlam vardı sattık burayı ve bu tesis yapıldı. Şimdi ben burada mutfakta çalışıyorum. Bir dönem tarla sahibi olan ve tarlayı ekip biçerek özgürce kendi işini yapan hanımefendi artık SGK ya tabi bir işçi olarak sermaye sahibi kapitalist iş insanlarının açtığı bu tesis de çalışıyor. Bana biraz garip geldi. Tabi sermaye gücü olmadığı için bu hanımefendi buraya böyle bir tesis kuramayacağı için kolay olanı yaptı ve ekip biçtiği tarlayı sattı. Şimdide bir işçi olarak çalışmaya başladı. İşte bize övgüyle anlattıkları ve her platforma güzelliklerinin sunulduğu kapitalizm böyle bir şey.

Bu konuyu sosyal medyadan paylaşınca bazı kimseler bana yüklenerek hanımefendinin elinden zorla almadılar ya yeri rızası ile satmıştır. Çalışmasında da bir beis yoktur. Elbette hanımefendi bedeli karşılığında rızasıyla yeri satmıştır. Ve yine kendi rızası ile bu işyerinde çalışıyordur. Bunda bir sorun yok. Benim gündeme taşıdığım konu bir zaman toprak sahibi iken ve kendi toprağını işleyen bir patron iken şimdi toprağı yok ve bir işçi. Kapitalist sermaye geldi onun elinden toprağını aldı ve onu da kurduğu işletme de işçi konumuna getirdi. Bu ve buna benzer örnekler çoktur. Toplumumuzda şöyle bir şey de var. Genel de yaygın kanaat zorluklara katlanarak toprağı işlemek ve üretmek yerine daha kolay bir iş olan bir firma da bir iş yerinde sigortalı olarak çalışmayı daha çok tercih ediyorlar. Zaten günümüzde toprağı işleyen üreten çiftçi kesimi de kapitalistlerin, sermayedarların tuzağına düşmüş vaziyette. Çiftçi kesiminin her ne hikmetse ürettiği ürünün karşılığını alamadıkları yönünde serzenişleri var. Bir nokta da haklılık payları var ama biraz da kendilerinde de kabahat var. Günümüz zorlu şartlarında bir şeyler üretmek kolay değil. Bireysel çabalar genelde pek olumlu sonuçlar vermeyebiliyor, buna şahit oluyoruz. Artık komin halde, birlikte iş yapma zamanı. Üretirken üretim birlikleri kooperatifler kurmaları gerekiyor. Ancak toplumumuzda birlikte iş yapma kültürü yerleşmediği için kooperatifleşme çok gerçekleşemiyor. Haliyle de maliyetler de yüksek olunca üretici, ürettiği ürünü yok parasına satmak durumunda kalıyor. Bu durumda da ürettiğinin hakkını alamadığı için veryansın etmeye başlıyor.

Erken Rönesans döneminde kadar tarihi geçmişi olan kapitalizm toprak reformu sonrası sanayi devrimiyle gelişmiş, Endüstri 4.0 ile zirve noktasına taşınmıştır. Bugün serbest piyasa şartlarında yürüyen kapitalist sistemde her ne kadar mal ve hizmetin fiyatı arz ve talebe göre belirlense de günümüzde daha çok sermayedarın gücü bu konuda başat rol alıyor. Güçlü olanın zayıfı ezdiği ve ezmeye devam ettiği bu sistem aslında modern kölelik olarak da algılanabilir. Genel olarak ekonomistler kapitalizmi birkaç farklı açıdan değerlendirse de sonuç olarak kapital sahibinin sözünün geçtiği bir ekonomik yapıdır. 

 

#
Yorumlar (0)
Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.